GDB: Debugging, Breakpoints και Memory Inspection
Το GDB (GNU Debugger) είναι debugger για την εκτέλεση και ανάλυση προγραμμάτων. Επιτρέπει την τοποθέτηση breakpoints, την εκτέλεση βήμα προς βήμα, την επιθεώρηση μεταβλητών, registers και μνήμης, καθώς και τη διερεύνηση crashes.
Ο οδηγός εστιάζει σε προγράμματα C και C++. Εκτέλεσε debugging σε δικό σου κώδικα ή σε λογισμικό για το οποίο έχεις εξουσιοδότηση.
Εγκατάσταση και έκδοση
sudo apt update
sudo apt install gdb
gdb --version
gdb --help
Compile με debugging symbols
gcc -g -O0 -Wall -Wextra main.c -o app
g++ -g -O0 -Wall -Wextra main.cpp -o app
Το -g προσθέτει debugging symbols, ενώ το -O0 απενεργοποιεί τις βελτιστοποιήσεις ώστε η αντιστοίχιση source code και εκτελέσιμου να είναι ευκολότερη. Για σύνθετα projects μπορείς να χρησιμοποιήσεις ξεχωριστό Debug build configuration.
Εκκίνηση του GDB
gdb ./app
gdb --args ./app arg1 arg2
gdb -q ./app
Το --args περνά arguments στο πρόγραμμα. Η επιλογή -q περιορίζει το αρχικό μήνυμα.
Βασικές εντολές εκτέλεσης
run (r) Εκκίνηση προγράμματος
start Εκκίνηση και προσωρινή παύση στην αρχή
continue (c) Συνέχιση εκτέλεσης
next (n) Επόμενη γραμμή, χωρίς είσοδο σε function
step (s) Επόμενη γραμμή, με είσοδο σε function
finish Εκτέλεση μέχρι να επιστρέψει η τρέχουσα function
quit (q) Έξοδος από GDB
Breakpoints
break main
break function_name
break main.c:25
info breakpoints
delete 1
disable 1
enable 1
clear main.c:25
Τα breakpoints σταματούν την εκτέλεση σε συγκεκριμένη function ή γραμμή. Χρησιμοποίησε info breakpoints για να δεις τα ενεργά σημεία παύσης.
Μεταβλητές και expressions
print variable
print variable + 10
print *pointer
print array[0]
display variable
undisplay 1
info locals
info args
Η print αξιολογεί expression τη στιγμή της παύσης. Η display επαναλαμβάνει την εμφάνιση μιας έκφρασης μετά από κάθε stop.
Backtrace και call stack
backtrace (bt)
bt full
frame 0
up
down
info frame
Το backtrace εμφανίζει τη στοίβα κλήσεων. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν ένα πρόγραμμα τερματίζει απροσδόκητα ή εμφανίζει segmentation fault.
Watchpoints
watch variable
rwatch variable
awatch variable
info watchpoints
Τα watchpoints σταματούν την εκτέλεση όταν μια μεταβλητή αλλάξει ή προσπελαστεί, ανάλογα με τον τύπο. Η διαθεσιμότητα και ο αριθμός τους εξαρτώνται από το hardware και το target.
Registers και assembly
info registers
print $pc
print $sp
disassemble main
disassemble /m main
layout asm
layout regs
Τα ονόματα registers εξαρτώνται από την αρχιτεκτονική. Τα $pc και $sp είναι συνήθη aliases για program counter και stack pointer σε υποστηριζόμενα targets.
Επιθεώρηση μνήμης με x
x/16xb ADDRESS
x/8xw ADDRESS
x/10i $pc
x/s ADDRESS
x/gx ADDRESS
Η εντολή x εξετάζει μνήμη. Η μορφή x/nfu ορίζει πλήθος, format και unit: b byte, h halfword, w word, g giant word. Χρησιμοποίησε έγκυρη διεύθυνση από το τρέχον πρόγραμμα.
Signals και crashes
info signals
handle SIGSEGV stop print
catch signal SIGABRT
bt
Όταν το πρόγραμμα λάβει signal, το GDB μπορεί να σταματήσει και να εμφανίσει την κατάσταση. Έλεγξε το backtrace και τις μεταβλητές πριν συνεχίσεις.
Core dumps
ulimit -c unlimited
./app
gdb ./app core
Σε συστήματα με ενεργοποιημένη δημιουργία core dumps, μπορείς να ανοίξεις το dump μαζί με το αντίστοιχο εκτελέσιμο. Σε σύγχρονες διανομές η διαχείριση core dumps μπορεί να γίνεται από systemd-coredump· έλεγξε την τοπική ρύθμιση.
GDB TUI και αποθήκευση εντολών
tui enable
layout src
layout split
set logging file gdb-session.log
set logging enabled on
set logging enabled off
Το TUI προσφέρει προβολή source και assembly μέσα στο terminal. Το logging αποθηκεύει εντολές και αποτελέσματα για τεκμηρίωση.
Συχνά προβλήματα
Χωρίς -g μπορεί να λείπουν πληροφορίες source-level debugging. Με optimization οι μεταβλητές μπορεί να εμφανίζονται ως optimized out. Αν το binary δεν αντιστοιχεί στο source ή στα symbols, τα breakpoints και τα line mappings μπορεί να είναι ανακριβή.
Γρήγορη ροή debugging
Κάνε compile με debugging symbols, άνοιξε το binary στο GDB, όρισε breakpoint στη σχετική function, εκτέλεσε το πρόγραμμα, έλεγξε arguments και locals, προχώρησε με next/step και σε crash εξέτασε το bt και τη μνήμη.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια είναι η διαφορά next και step; Το next εκτελεί την επόμενη γραμμή χωρίς να μπει σε κλήση function, ενώ το step μπαίνει μέσα στη function.
Μπορώ να κάνω debug C++; Ναι. Το GDB υποστηρίζει C++ και εμφανίζει σύμβολα και τύπους όταν υπάρχουν κατάλληλα debugging symbols.
Επίσημη τεκμηρίωση: GNU GDB Manual.
GDB: έλεγχος crash και core dump
Όταν μια εφαρμογή τερματίζεται απροσδόκητα, ένα core dump μπορεί να βοηθήσει στην ανάλυση της κατάστασης των threads, της στοίβας κλήσεων και των μεταβλητών τη στιγμή του crash. Η διαθεσιμότητά του εξαρτάται από τις ρυθμίσεις του συστήματος και τα όρια του χρήστη.
# Compile με debugging symbols
gcc -g -O0 app.c -o app
# Εκκίνηση στο GDB
gdb ./app
# Ανάλυση core dump
gdb ./app core
# Μέσα στο GDB
bt
info threads
thread apply all btDebugging με breakpoints υπό συνθήκη
Ένα conditional breakpoint ενεργοποιείται μόνο όταν ισχύει συγκεκριμένη έκφραση, βοηθώντας σε loops ή σε σφάλματα που εμφανίζονται μετά από πολλές επαναλήψεις. Χρησιμοποίησε break file.c:42 if count == 10 και έλεγξε την τιμή με print count. Για πολυνηματικές εφαρμογές, έλεγξε ποιο thread εκτελεί την εντολή πριν αξιολογήσεις shared state.
Χρησιμοποίησε το GDB μόνο σε εφαρμογές και περιβάλλοντα για τα οποία έχεις δικαίωμα ανάλυσης.