Δικτυακές Υπηρεσίες και Θύρες Ports: Βασικές Κατηγορίες

Οι θύρες δικτύου (network ports) επιτρέπουν σε πολλές εφαρμογές και υπηρεσίες να επικοινωνούν μέσω της ίδιας διεύθυνσης IP. Κάθε θύρα αναγνωρίζει ένα σημείο επικοινωνίας σε ένα πρωτόκολλο μεταφοράς, κυρίως TCP ή UDP. Για παράδειγμα, ένας web server μπορεί να δέχεται HTTP αιτήματα στην TCP 80 και HTTPS αιτήματα στην TCP 443.

Σε αυτόν τον οδηγό θα βρεις τις βασικές κατηγορίες θυρών, τις συνηθέστερες υπηρεσίες, παραδείγματα ελέγχου σε Linux και Windows και βασικές πρακτικές ασφαλείας.

Συχνές θύρες δικτύου και υπηρεσίες

Ο παρακάτω πίνακας συγκεντρώνει γνωστές θύρες και τις υπηρεσίες που χρησιμοποιούν συνήθως. Οι αριθμοί είναι προεπιλεγμένες ή συνηθισμένες τιμές· μια εφαρμογή μπορεί να έχει ρυθμιστεί να χρησιμοποιεί διαφορετική θύρα.

Port	Υπηρεσία	Λεπτομέρειες
7	echo	ECHO
20	ftp-data	File Transfer [Data]
21	ftp	File Transfer [Control]
22	ssh	Το Secure Shell χρησιμοποιείται για ασφαλείς συνδέσεις σε υπολογιστές UNIX, για μεταφορά αρχείων και για port forwarding.
23	telnet	Telnet - Μη κρυπτογραφημένη επικοινωνία
25	smtp	Email Χρησιμοποιείται για την διακίνηση των μηνυμάτων email μεταξύ των servers.
43	nicname	WHOIS
53	domain	DNS (Domain Name System): αντιστοιχίζει ονόματα τομέων σε διευθύνσεις IP. Χρησιμοποιεί συνήθως UDP και, σε ορισμένες περιπτώσεις, TCP.
66	μη τυπική / legacy	Η 66 δεν είναι η συνήθης θύρα Oracle Listener. Η τυπική προεπιλεγμένη θύρα του Oracle Net Listener είναι η 1521.
69	tftp	Trivial File Transfer
80	http	HTTP (HyperText Transfer Protocol): μεταφορά δεδομένων ιστοσελίδων. Η TCP 80 είναι η προεπιλεγμένη θύρα του HTTP.
88	Kerberos	Authentication System
92	npp	Network Printing Protocol
109	pop2	Post Office Protocol, version 2
110	pop3	Post Office Protocol, version 3 - Χρησιμοποιείται για την παραλαβή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από τους χρήστες.
115	SFTP (legacy)	Η θύρα 115 σχετίζεται με παλαιότερη υπηρεσία SFTP και δεν είναι η συνήθης θύρα του σύγχρονου SSH File Transfer Protocol. Το σύγχρονο SFTP λειτουργεί συνήθως μέσω SSH στην TCP 22.
117	uucp-path	UUCP Mapping Project (Path Service)
118	sqlserv	SQL Services
119	nntp	Network News Transfer Protocol
143	imap	Email Internet Message Access Protocol- Χρησιμοποιείται για την παραλαβή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από τους χρήστες.
156	sqlsrv	SQL Services
218	mpp	Email Message Posting Protocol
220	imap3	Email Interactive Mail Access Protocol, version 3
1194	openvpn	OpenVPN
1270	opsmgr	Microsoft System Center Operations Manager (SCOM) (formerly Microsoft Operations Manager (MOM)) agent
1433	ms-sql-s	Microsoft SQL Database System
1434	ms-sql-m	Microsoft SQL Monitor
1723	pptp	Microsoft PPTP VPN
1755	ms-streaming	Microsoft Media Services (MMS, ms-streaming)
1863	msnp	Microsoft Notification Protocol (MSNP), used by the Microsoft Messenger service and a number of instant messaging Messenger clients
1900	ssdp	Microsoft SSDP Enables discovery of UPnP devices
3306	mysql	MySQL Database system
3389	ms-wbt-server	Microsoft Terminal Server (RDP) officially registered as Windows Based Terminal (WBT)
123	ntp	Network Time Protocol: συγχρονισμός ώρας μέσω UDP.
139	netbios-ssn	NetBIOS Session Service, παλαιότερη υπηρεσία δικτύου Windows.
161	snmp	SNMP: παρακολούθηση και διαχείριση δικτυακών συσκευών, συνήθως μέσω UDP.
162	snmptrap	SNMP Trap: αποστολή ειδοποιήσεων από δικτυακές συσκευές, συνήθως μέσω UDP.
389	ldap	LDAP: πρόσβαση και αναζήτηση σε υπηρεσίες καταλόγου. Χωρίς TLS από προεπιλογή.
443	https	HTTPS: HTTP μέσω TLS για κρυπτογραφημένη επικοινωνία, συνήθως TCP. Το HTTP/3 χρησιμοποιεί QUIC μέσω UDP 443.
445	microsoft-ds	SMB: κοινή χρήση αρχείων και εκτυπωτών σε δίκτυα Windows.
465	submissions	SMTP Submission μέσω implicit TLS.
587	submission	SMTP Message Submission, συνήθως με STARTTLS και έλεγχο ταυτότητας.
636	ldaps	LDAP μέσω TLS.
993	imaps	IMAP μέσω implicit TLS.
995	pop3s	POP3 μέσω implicit TLS.
1433	ms-sql-s	Microsoft SQL Server: συνήθης προεπιλεγμένη θύρα TCP.
9200	elasticsearch	Elasticsearch REST API: χρησιμοποιεί συνήθως HTTP στην TCP 9200. Να επιτρέπεται μόνο σε έμπιστους hosts και όχι απευθείας στο δημόσιο Internet.
2049	nfs	NFS: κοινή χρήση αρχείων σε δίκτυα, με χρήση TCP ή UDP ανά έκδοση και ρύθμιση.
5432	postgresql	PostgreSQL: συνήθης προεπιλεγμένη θύρα TCP.
6379	redis	Redis: συνήθης προεπιλεγμένη θύρα TCP. Δεν πρέπει να εκτίθεται δημόσια χωρίς κατάλληλη προστασία.
8080	http-alt	Εναλλακτική θύρα HTTP που χρησιμοποιείται συχνά από εφαρμογές και development servers.
8443	https-alt	Εναλλακτική θύρα HTTPS που χρησιμοποιείται συχνά από web εφαρμογές και διαχειριστικά περιβάλλοντα.
27017	mongodb	MongoDB: συνήθης προεπιλεγμένη θύρα TCP. Απαιτεί περιορισμό πρόσβασης και ασφαλή ρύθμιση.

Κατηγορίες θυρών σύμφωνα με την IANA

Η IANA χωρίζει το εύρος των θυρών σε τρεις βασικές περιοχές:

Εύρος θυρών	Κατηγορία	Χρήση
0–1023	System / Well-Known Ports	Υπηρεσίες με ευρέως γνωστές και καθιερωμένες θύρες, όπως HTTP, HTTPS, SSH και DNS.
1024–49151	User / Registered Ports	Θύρες που έχουν καταχωριστεί για συγκεκριμένες εφαρμογές ή υπηρεσίες.
49152–65535	Dynamic / Private Ports	Θύρες που χρησιμοποιούνται συχνά προσωρινά από clients για εξερχόμενες συνδέσεις.

TCP και UDP: ποια είναι η διαφορά;

Οι αριθμοί θυρών ανήκουν σε συγκεκριμένο πρωτόκολλο μεταφοράς. Η TCP και η UDP χρησιμοποιούν ανεξάρτητους χώρους θυρών, επομένως η TCP 53 και η UDP 53 είναι διαφορετικά σημεία επικοινωνίας, παρότι έχουν τον ίδιο αριθμό.

TCP (Transmission Control Protocol): δημιουργεί σύνδεση και παρέχει αξιόπιστη, ταξινομημένη μεταφορά δεδομένων. Χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, από HTTP/1.1, HTTPS, SSH και βάσεις δεδομένων.
UDP (User Datagram Protocol): στέλνει datagrams χωρίς να δημιουργεί σύνδεση και χωρίς εγγύηση παράδοσης ή σειράς. Χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, από DNS, DHCP, NTP και υπηρεσίες πραγματικού χρόνου.

Ορισμένες υπηρεσίες χρησιμοποιούν και τα δύο πρωτόκολλα ή διαφορετικό πρωτόκολλο ανάλογα με την έκδοση και τη λειτουργία τους. Για παράδειγμα, το DNS χρησιμοποιεί συνήθως UDP 53, αλλά και TCP 53 σε περιπτώσεις όπως μεγάλες απαντήσεις και μεταφορές ζωνών.

Τι σημαίνει ότι μια θύρα είναι open, closed ή filtered;

Open: υπάρχει υπηρεσία που ακούει στη συγκεκριμένη θύρα και μπορεί να δεχτεί συνδέσεις.
Closed: ο υπολογιστής είναι προσβάσιμος, αλλά δεν υπάρχει υπηρεσία που να ακούει στη θύρα.
Filtered: firewall ή άλλη δικτυακή συσκευή εμποδίζει τον έλεγχο να εξακριβώσει αν η θύρα είναι ανοιχτή.

Μια ανοιχτή θύρα δεν σημαίνει από μόνη της ότι υπάρχει ευπάθεια. Χρειάζεται να εξεταστούν η υπηρεσία που ακούει, η έκδοσή της, η ρύθμισή της, η αυθεντικοποίηση και το αν η πρόσβαση περιορίζεται στους κατάλληλους χρήστες και hosts.

Έλεγχος θυρών σε Linux

Με την εντολή ss μπορείς να δεις τις TCP και UDP θύρες στις οποίες ακούει το σύστημα:

# Εμφάνιση TCP και UDP sockets σε κατάσταση listening
sudo ss -tulpen

# Μόνο TCP listening sockets
sudo ss -lntp

# Μόνο UDP sockets
sudo ss -lunp

Για να εντοπίσεις ποια διεργασία χρησιμοποιεί μια συγκεκριμένη θύρα, μπορείς να χρησιμοποιήσεις το lsof:

sudo lsof -i :8080
sudo lsof -iTCP:443 -sTCP:LISTEN

Έλεγχος θυρών σε Windows

Στο PowerShell μπορείς να εμφανίσεις τις TCP συνδέσεις και τις θύρες που βρίσκονται σε κατάσταση ακρόασης:

# Εμφάνιση TCP θυρών σε κατάσταση Listening
Get-NetTCPConnection -State Listen

# Έλεγχος συγκεκριμένης θύρας σε απομακρυσμένο host
Test-NetConnection example.com -Port 443

Η δεύτερη εντολή ελέγχει αν μπορεί να δημιουργηθεί TCP σύνδεση προς τον συγκεκριμένο host και port. Δεν αποτελεί γενικό έλεγχο UDP θυρών.

Έλεγχος θυρών με Nmap

Το Nmap χρησιμοποιείται για την ανακάλυψη hosts και τον έλεγχο θυρών σε δίκτυα. Εκτέλεσε ελέγχους μόνο σε συστήματα που σου ανήκουν ή για τα οποία έχεις ρητή άδεια.

# Έλεγχος συγκεκριμένων TCP θυρών σε host του εργαστηρίου σου
nmap -sT -p 22,80,443 192.168.1.10

# Έλεγχος όλων των TCP θυρών
nmap -sT -p- 192.168.1.10

# Αναγνώριση υπηρεσιών στις θύρες που εντοπίστηκαν
nmap -sV -p 22,80,443 192.168.1.10

Βασικές πρακτικές ασφαλείας

Άνοιγε μόνο τις θύρες που απαιτούνται για τη λειτουργία της υπηρεσίας.
Περιόριζε την πρόσβαση με firewall σε συγκεκριμένες IP διευθύνσεις ή δίκτυα όπου είναι εφικτό.
Μην εκθέτεις υπηρεσίες διαχείρισης, βάσεις δεδομένων και εσωτερικά APIs απευθείας στο Internet χωρίς ισχυρή αιτιολόγηση και κατάλληλη προστασία.
Χρησιμοποίησε κρυπτογραφημένα πρωτόκολλα, όπως SSH αντί Telnet και HTTPS αντί HTTP όπου υποστηρίζεται.
Διατήρησε τις υπηρεσίες ενημερωμένες και απενεργοποίησε όσες δεν χρησιμοποιούνται.
Έλεγχε τακτικά τα listening sockets και τους κανόνες firewall.