Λειτουργικά Συστήματα

Ένα λειτουργικό σύστημα είναι λογισμικό που διαχειρίζεται τους πόρους και τις λειτουργίες ενός υπολογιστικού συστήματος. Το λειτουργικό σύστημα είναι υπεύθυνο για την εκτέλεση και τον συντονισμό των εφαρμογών, τη διαχείριση της μνήμης, τη διαχείριση των αρχείων, τη διαχείριση των συσκευών εισόδου/εξόδου, την ασφάλεια του συστήματος και πολλές άλλες λειτουργίες.

1. Windows
2. Linux : ο Linux είναι ένα ελεύθερο και ανοιχτού κώδικα λειτουργικό σύστημα.Υπάρχουν πολλές διανομές Linux, όπως το Ubuntu, το Fedora, το Debian
3. macOS: Το macOS είναι το λειτουργικό σύστημα που χρησιμοποιείται από τους υπολογιστές Mac της Apple. Το macOS βασίζεται σε ένα Unix-παρόμοιο πυρήνα.
4. iOS: Το iOS είναι το λειτουργικό σύστημα που τρέχει στις συσκευές iPhone, iPad και iPod Touch της Apple. Είναι γνωστό για την ασφάλειά του,

Αρμοδιότητες

1. Να λειτουργεί ως ενδιάμεσος, αναμεσά στον χρήστη και της μηχανής.
2. Να διαχειρίζεται τις δυνατότητες και τους Η/Υ
3. Να μεταφέρει εντολές ή/και τις απαιτήσεις του χρήστη στον Η/Υ
4. Να δίνει χρήσιμες πληροφορίες για την κατάσταση του συστήματος
5. Να διαχειρίζεται την RAM
6. Να ενεργοποιεί και να δίνει οδηγίες στην ΚΜΕ
7. Να διαχειρίζεται τις συσκευές εισόδου / εξόδου
8. Να οργανώνει και να διαχειρίζεται τα αρχεία του συστήματος
9. Να ελέγχει την εκτέλεση των προγραμμάτων
10. Να εφαρμόζει μηχανισμού που βελτιώνουν την ασφάλεια του Η/Υ από διάφορους κίνδυνους

Τύποι Αρχείων

1. Αρχεία Δεδομένων
2. Αρχεία Κειμένου
3. Αρχεία Προγραμμάτων
4. Αρχεία Συστήματος
5. Αρχεία Συσκευών
6. Προσωρινά Αρχεία
7. Αρχεία Εκτυπώσεων
8. Εφεδρικά Αρχεία
9. Αρχεία Δέσμης Εντολών

File System

Το σύστημα αρχείων καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο τα αρχεία ονομάζονται, προστατεύονται, αποθηκεύονται στο δίσκο, αναζητούνται και ανακτώνται. Επίσης, μπορεί να παρέχει λειτουργίες όπως συμπίεση αρχείων, κατανομή χώρου στο δίσκο, αντιγραφή και μετακίνηση αρχείων, διαχείριση δικαιωμάτων πρόσβασης και πολλά άλλα.

Κάθε λειτουργικό σύστημα (όπως τα Windows, το macOS, το Linux κ.λπ.) χρησιμοποιεί το δικό του σύστημα αρχείων για τη διαχείριση των αρχείων και των φακέλων του. Για παράδειγμα, τα Windows χρησιμοποιούν το NTFS (New Technology File System), το macOS χρησιμοποιεί το HFS+ ή το APFS (Apple File System), ενώ το Linux χρησιμοποιεί το ext4, μεταξύ άλλων. Κάθε σύστημα αρχείων έχει τα δικά του χαρακτηριστικά και περιορισμούς.

NTFS (New Technology File System)

Το σύστημα αρχείων NTFS είναι το προτιμώμενο σύστημα αρχείων για τα Windows.

Συμβατότητα: Το NTFS δεν είναι πλήρως συμβατό με άλλα λειτουργικά συστήματα. Ωστόσο, υπάρχουν εργαλεία που μπορούν να βοηθήσουν στην ανάγνωση και εγγραφή σε δίσκους σύστημα αρχείων NTFS.

Τα πλεονεκτήματα είναι:

1. Παρέχει ασφαλεία και δικαιωμάτα πρόσβασης, που μπορούν να ελέγχουν ποιος θα έχει πρόσβαση σε ποια αρχεία και φάκελους.
2. Υποστηρίζει μεγάλους δίσκους και αρχεία.
3. Προσφέρει μηχανισμούς για ανίχνευση και ανάκτηση σφαλμάτων του δίσκου.
4. επιτρέπει την αποτελεσματική διαχείριση του διαθέσιμου χώρου στο δίσκο, καθώς και τη συμπίεση αρχείων.

ext4 (Extended File System 4)

Είναι το προεπιλεγμένο σύστημα αρχείων σε πολλά Linux distribution.

Το ext4 είναι ένα σύστημα αρχείων που χρησιμοποιείται κυρίως στο λειτουργικό σύστημα Linux. Είναι η 4η έκδοση του Extended File System (ext).

1. Υποστήριξη μεγάλων αποθηκευτικών μέσων και αρχείων.
2. Συμβατό με τα προηγούμενα συστήματα αρχείων ext2 και ext3.
3. Περιλαμβάνει μηχανισμούς ανίχνευσης και ανάκτησης σφαλμάτων.
4. υποστηρίζει χρήσιμες λειτουργίες όπως τα δικαιώματα πρόσβασης, την συμπίεση, την κρυπτογράφηση, τα σημεία ελέγχου και άλλα.

Επεκτάσεις Ονομάτων Αρχείων

Επέκταση	Περιγραφή
.jpg	Εικόνα JPEG
.png	Εικόνα PNG με διαφάνεια
.gif	Εικόνα GIF (γραφική ανταλλαγή μορφής)
.bmp	Αρχείο εικόνας Bitmap
.svg	Αρχείο Scalable Vector Graphics
.deb	Αρχείο πακέτου Debian
.apk	Αρχείο εφαρμογής Android (Android Package)
.sh	Αρχείο shell script σε Linux/Unix
.txt	Απλό αρχείο κειμένου
.html	Αρχείο HTML (HyperText Markup Language)
.css	Αρχείο Cascading Style Sheets
.js	Αρχείο JavaScript
.json	Αρχείο JavaScript Object Notation
.xml	Αρχείο eXtensible Markup Language
.pdf	Αρχείο Portable Document Format
.docx	Αρχείο Microsoft Word
.xlsx	Αρχείο Microsoft Excel
.pptx	Αρχείο Microsoft PowerPoint
.zip	Συμπιεσμένο αρχείο ZIP
.rar	Συμπιεσμένο αρχείο RAR
.7z	Συμπιεσμένο αρχείο 7-Zip
.tar	Αρχείο TAR (Tape Archive)
.iso	Αρχείο εικόνας δίσκου ISO
.exe	Εκτελέσιμο αρχείο Windows
.dll	Δυναμική βιβλιοθήκη συνδέσεων (Dynamic Link Library)
.bat	Batch αρχείο για αυτοματοποιημένα scripts στα Windows
.py	Αρχείο Python
.java	Αρχείο κώδικα Java
.cpp	Αρχείο κώδικα C++
.php	Αρχείο PHP (Hypertext Preprocessor)
.qcow2	Εικόνα δίσκου QEMU Copy-On-Write
.dmg	Αρχείο εικόνας δίσκου macOS
.log	Αρχείο καταγραφής συμβάντων (log file)
.ini	Αρχείο ρυθμίσεων (configuration) για Windows
.conf	Αρχείο διαμόρφωσης για Linux
.yaml	Αρχείο YAML
.lua	Αρχείο Lua
.md	Αρχείο Markdown
.pl	Αρχείο Perl
.swift	Αρχείο Swift
.rb	Αρχείο Ruby
.go	Αρχείο Go (Golang)
.m	Αρχείο Objective-C
.cs	Αρχείο C#
.vb	Αρχείο Visual Basic
.asm	Αρχείο Assembly
.rs	Αρχείο Rust
.kt	Αρχείο Kotlin
.toml	Αρχείο Tom's Obvious, Minimal Languag
.ps1	Αρχείο PowerShell script
.vbs	Αρχείο Visual Basic Script
.rpm	Αρχείο πακέτου Red Hat Package Manager
.vhd	Εικονικός σκληρός δίσκος (Virtual Hard Disk)
.vmdk	Αρχείο εικονικού δίσκου VMware
.img	Αρχείο εικόνας δίσκου
.mp3	Αρχείο συμπιεσμένου ήχου MPEG Layer 3
.mp4	Αρχείο βίντεο MPEG-4
.msi	Αρχείο εγκατάστασης Windows Installer
.profile	Αρχείο ρυθμίσεων χρήστη
.odt	Αρχείο OpenDocument Text
.ods	Αρχείο OpenDocument Spreadsheet
.odp	Αρχείο OpenDocument Presentation
.odg	Αρχείο OpenDocument Graphics
.docx	Αρχείο Microsoft Word
.xlsx	Αρχείο Microsoft Excel
.pptx	Αρχείο Microsoft PowerPoint
.mp4	Αρχείο βίντεο MPEG-4
.avi	Αρχείο βίντεο Audio Video Interleave
.mov	Αρχείο βίντεο QuickTime
.wmv	Αρχείο βίντεο Windows Media Video
.aac	Αρχείο ήχου Advanced Audio Coding
.wav	Αρχείο ήχου Waveform Audio File Format
.tiff	Αρχείο εικόνας Tagged Image File Format
.webp	Μορφή εικόνας υψηλής ποιότητας με συμπίεση για χρήση στο διαδίκτυο

Συντομεύσεις Πληκτρολογίου

Συντόμευση	Λειτουργία
Ctrl+C	Αντιγραφή
Ctrl+V	Επικόλληση
Ctrl+X	Αποκοπή
Ctrl+S	Αποθήκευση
Ctrl+Z	Αναίρεση της προηγούμενης ενέργειας
Ctrl+A	Επιλογή όλων
Ctrl+F	Αναζήτηση
Ctrl+P	Παράθυρο εκτύπωσης
Ctrl+N	Νέο αρχείο / παράθυρο
Ctrl+Shift+Escape	Άνοιγμα της διαχείρισης εργασιών
Ctrl+T	Άνοιγμα νέας καρτέλας (για τους browser)
Ctrl+Tab	Εναλλαγή ανάμεσα στις ανοιχτές καρτέλες (για τους browser)
Ctrl+W	Κλείσιμο καρτέλας (για τους browser)
Ctrl+Shift+T	Άνοιγμα καρτέλας που μόλις κλείσαμε (για τους browser)
Ctrl+Shift+N	Ιδιωτική περιήγηση για Chrome
Ctrl+Shift+P	Ιδιωτική περιήγηση για Firefox
Ctrl+L	Εναλλαγή ανάμεσα στις ανοιχτές καρτέλες (για τους browser)
Ctrl+F5	Για πλήρη ανανέωση της σελίδας (για τους browser)
Ctrl+H	Ανοίγει το ιστορικό (για τους browser)
Ctrl+J	Εναλλαγή ανάμεσα στις ανοιχτές καρτέλες (για τους browser)
Ctrl+D	Λήψεις αρχείων (για τους browser)
Shift+Esc	Αποθήκευση σελιδοδείκτη (για τους browser)
Alt+F4	Κλείσιμο ενεργού παραθύρου
Alt+Tab	Εναλλαγή ανοιχτών παραθύρων
Alt+Shift	Αλλαγή γλώσσας πληκτρολογίου
Alt+D	Επιλογή γραμμής διευθύνσεων (για τους browser)
Shift+Delete	Απευθείας μόνιμη διαγραφή αρχείου/φακέλου
Πλήκτρο Windows+L	Κλείδωμα υπολογιστή
Πλήκτρο Windows+D	Επιφάνεια εργασίας
Πλήκτρο Windows+M	(Minimize) – Επιφάνεια εργασίας
Πλήκτρο Windows+Αριθμός (0-9)	Άνοιγμα “καρφιτσωμένων” εφαρμογών
Πλήκτρο Windows+R	Παράθυρο “εκτέλεση” (Run)
Πλήκτρο Windows+E	Άνοιγμα του Windows Explorer
Πλήκτρο Windows+Pause/Break	Πληροφορίες συστήματος
Πλήκτρο Windows+P	Ενεργοποίηση πολλαπλών οθονών
Πλήκτρο Windows+Space	Αλλαγή γλώσσας
Πλήκτρο Windows+Βελάκια	Χειρισμός ενεργού παραθύρου
Πλήκτρο Windows+Τ	Προγράμματα στη γραμμή εργασιών (Taskbar)
Πλήκτρο Windows+"-"	Σμίκρυνση με το Μεγεθυντικό φακό
Πλήκτρο Windows+"+"	Μεγέθυνση με το Μεγεθυντικό φακό
Πλήκτρο Windows+S	Αναζήτηση αρχείων