Linux: Εντολές Διαχείρισης Αρχείων και Καταλόγων

Το Linux χρησιμοποιεί ιεραρχική δομή αρχείων με ρίζα τον κατάλογο /. Από το Terminal μπορείς να δημιουργείς, να αντιγράφεις, να μετακινείς, να αναζητάς και να διαχειρίζεσαι αρχεία και καταλόγους. Τα παραδείγματα εκτελούνται σε Bash.

Πλοήγηση και προβολή

Εμφανίζει τον τρέχοντα κατάλογο.

pwd

Εμφανίζει αρχεία και καταλόγους.

ls

Εμφανίζει λεπτομέρειες και κρυφά αρχεία.

ls -lah

Μεταβαίνει σε κατάλογο.

cd /var/log

Μεταβαίνει στον προηγούμενο κατάλογο.

cd -

Δημιουργία αρχείων και καταλόγων

Δημιουργεί κενό αρχείο ή ενημερώνει timestamp.

touch notes.txt

Δημιουργεί έναν κατάλογο.

mkdir projects

Δημιουργεί nested καταλόγους.

mkdir -p projects/app/src

Δημιουργεί αρχείο με περιεχόμενο από το terminal.

printf 'Hello Linux\n' > hello.txt

Προβολή και επεξεργασία περιεχομένου

Εμφανίζει ολόκληρο αρχείο.

cat file.txt

Εμφανίζει τις πρώτες 10 γραμμές.

head file.txt

Εμφανίζει τις τελευταίες 10 γραμμές.

tail file.txt

Παρακολουθεί συνεχώς νέες γραμμές αρχείου log.

tail -f /var/log/syslog

Μετρά γραμμές, λέξεις και bytes.

wc -lwc file.txt

Ανοίγει αρχείο στον editor nano, εφόσον είναι εγκατεστημένος.

nano file.txt

Αντιγραφή, μετακίνηση και μετονομασία

Αντιγράφει αρχείο.

cp source.txt backup.txt

Αντιγράφει κατάλογο μαζί με τα περιεχόμενά του.

cp -r source/ backup/

Αντιγράφει διατηρώντας βασικά metadata.

cp -a source/ backup/

Μετακινεί αρχείο σε άλλο κατάλογο.

mv report.txt Documents/

Μετονομάζει αρχείο.

mv old-name.txt new-name.txt

Διαγραφή με προσοχή

Διαγράφει αρχείο.

rm file.txt

Ζητά επιβεβαίωση πριν από τη διαγραφή.

rm -i file.txt

Διαγράφει άδειο κατάλογο.

rmdir empty-dir

Διαγράφει κατάλογο και περιεχόμενα αναδρομικά.

rm -r directory/

Προσοχή: Η rm δεν μεταφέρει τα αρχεία στον κάδο ανακύκλωσης. Απόφυγε εντολές όπως rm -rf με μεταβλητές ή paths που δεν έχεις ελέγξει.

Αναζήτηση αρχείων και καταλόγων

Αναζητά αρχείο με συγκεκριμένο όνομα από τον τρέχοντα κατάλογο.

find . -name 'file.txt'

Αναζητά αρχεία με κατάληξη .log.

find /var/log -type f -name '*.log'

Αναζητά καταλόγους με συγκεκριμένο όνομα.

find . -type d -name 'cache'

Αναζητά αρχεία που τροποποιήθηκαν τις τελευταίες 24 ώρες.

find . -type f -mtime -1

Εντοπίζει εκτελέσιμο πρόγραμμα στο PATH.

command -v python3

Αναζήτηση κειμένου

Αναζητά λέξη σε αρχείο.

grep 'error' app.log

Αναζητά χωρίς διάκριση πεζών και κεφαλαίων.

grep -i 'error' app.log

Εμφανίζει αριθμούς γραμμών.

grep -n 'TODO' file.txt

Αναζητά αναδρομικά σε αρχεία καταλόγου.

grep -Rni 'password' ./config

Αναζητά γραμμές που δεν ταιριάζουν στο pattern.

grep -v '^#' config.conf

Δικαιώματα και ιδιοκτησία

Τα δικαιώματα Linux διακρίνονται σε read (r), write (w) και execute (x) για owner, group και others.

Εμφανίζει permissions και ιδιοκτήτη.

ls -l file.txt

Προσθέτει δικαίωμα εκτέλεσης στον ιδιοκτήτη.

chmod u+x script.sh

Ορίζει rw-r–r– (644).

chmod 644 file.txt

Ορίζει rwxr-xr-x (755).

chmod 755 script.sh

Αλλάζει ιδιοκτήτη και ομάδα.

sudo chown user:group file.txt

Αλλάζει ομάδα αρχείου.

chgrp developers file.txt

Links και αρχειοθέτηση

Δημιουργεί symbolic link.

ln -s /var/www/html site-link

Δημιουργεί hard link.

ln original.txt hardlink.txt

Εμφανίζει τον τύπο ενός αρχείου.

file document.pdf

Εμφανίζει λεπτομέρειες inode και timestamps.

stat file.txt

Χρήσιμα φίλτρα και συνδυασμοί

Ταξινομεί γραμμές αλφαβητικά.

sort names.txt

Αφαιρεί διαδοχικές διπλότυπες γραμμές από ταξινομημένη είσοδο.

sort names.txt | uniq

Εμφανίζει το μέγεθος αρχείων σε ανθρώπινη μορφή.

du -ah .

Εμφανίζει τα 10 μεγαλύτερα στοιχεία ενός καταλόγου.

du -ah . | sort -h | tail -n 10